อารยธรรมเมืองสุพรรณบุรี

Sun, 13 Feb 2011 13:50:59 +0100

อารยธรรมเมืองสุพรรณบุรี

การเดินทางเพื่อไปศึกษาแหล่งเรียนรู้ตามที่ต่างๆ นั้นเป็นประสบการณ์ตรงที่เราไม่สามารถหาได้จากในหนังสือ เป็นองค์ความรู้ที่จะเพิ่มพูนความคิด มุมมองใหม่ๆ ที่น่าสนใจ อย่างเรื่องการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของไทย ศึกษาสภาพความเป็นอยู่ของคนในอดีต โบราณวัตถุ การใช้ภาษา โครงสร้างผังเมือง ฯลฯ เป็นร่องรอยอารยธรรมที่ถูกทิ้งไว้เพื่อให้เราได้คำตอบ และเข้าใจเหตุผลบางประการในวัฒนธรรมและประเพณี อันดีงามที่สืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน

โครงการพัฒนาความสามารถพิเศษภาษาไทยจึงได้จัดค่าย “เพลงพื้นบ้าน” เพื่อให้นักเรียนในโครงการได้ไปสัมผัสและเรียนรู้จากครูเพลงโดยตรง โดยการเดินทางครั้งนี้เราได้เดินทางไปที่จังหวัดสุพรรณบุรีซึ่งได้ขึ้นชื่อว่ามีศิลปินครูเพลงมากมาย รวมไปถึงการได้ไปศึกษาประวัติศาสตร์ความเป็นมาของเมืองสุพรรณ และได้เพลิดเพลินกับการเดินชมตลาดที่เก่าแก่ที่สุด “ตลาดสามชุก” ซึ่งยังคงมีกลิ่นอายแห่งชุมชนโบราณและน่าประทับใจตรงที่ยังคงอนุรักษ์สภาพชุมชนไว้เพื่อให้คนปัจจุบันได้ศึกษาเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญ

เกร็ดความรู้วิชาภาษาไทย

Sun, 13 Feb 2011 09:18:37 +0100

ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง

        โดยมากแล้ว ศิลาจารึกนั้นให้ความรู้ในด้านภาษาศาสตร์ อักษรศาสตร์ และนิรุกติศาสตร์ แต่ถ้าพิจารณาส่วนเนื้อหาสาระ ถือเป็นเอกสารทางประวัติศาสตร์ ที่แสดงวัฒนธรรมของชนชาติ
        พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ครั้นดำรงพระอิสริยยศ สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้ามงกุฏ เมื่อทรงผนวช ทรงได้พบศิลาจารึกสุโขทัยหลักที่ ๑ ซึ่งจารึกด้วยลายสือไทย ณ ตำบลเมืองเก่า อำเภอเมืองสุโขทัย เมื่อปี พ.ศ.๒๓๗๖ จากนั้นก็ได้มีการศึกษาค้นคว้าเรื่องราวของศิลาจารึกอีกหลายหลัก ที่กล่าวถึงเหตุการณ์ในสมัยสุโขทัย
        ศิลาจารึกที่สลักขึ้นในสมัยสุโขทัย ที่มีการชำระและแปลแล้ว นำมาพิมพ์รวบรวมไว้ในประชุมจารึกสยาม ภาคที่ ๑ เมื่อพ.ศ. ๒๔๖๗ มีจำนวน ๑๕ หลัก จากนั้นได้มีการศึกษาเพิ่มเติมและจัดพิมพ์เผยแพร่ โดยมีหอสมุดแห่งชาติเป็นหน่วยหลัก เฉพาะที่เป็นจารึกสมัยสุโขทัย ได้รวบรวมจัดพิมพ์อีกในหนังสือจารึกสมัยสุโขทัย โดยกรมศิลปากร เนื่องในโอกาสฉลอง ๗๐๐ ปีลายสือไทย เมื่อ พ.ศ.๒๕๒๖
        จารึกสุโขทัยจัดตามลักษณะตัวอักษรได้เป็น ๕ กลุ่ม คือ
        - จารึกที่ใช้อักษรไทยสุโขทัย
        - จารึกที่ใช้อักษรขอมสุโขทัย
        - จารึกที่ใช้อักษรไทยขึ้นต้นและต่อด้วยอักษรขอมสุโขทัย
        - จารึกที่ใช้อักษรขอมขึ้นต้นและต่อด้วยอักษรไทยสุโขทัย
        - จารึกที่ใช้อักษรไทยสุโขทัยขึ้นต้นและต่อด้วยอักษรธรรมล้านนา จารึกสุโขทัยที่ค้นพบและอ่านแล้วมีไม่น้อยกว่า ๑๐๐ หลัก ที่สำคัญ มีดังนี้
    ศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหง ทำจากหินทรายแป้ง เป็นหลักสี่เหลี่ยมด้านเท่าทรงกระโจม หรือทรงยอ กว้างด้านละ ๓๕ เซนติเมตร สูง ๑๑๑ เซนติเมตร จารึกอักษรไทยสุโขทัย จารึกเมื่อ พ.ศ.๑๘๓๕ เรียกศิลาจารึกหลักนี้ว่า จารึกหลักที่ ๑ ปัจจุบันอยู่ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ
    พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ครั้นดำรงพระอิสริยยศ สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอเจ้าฟ้ามงกุฏ เมื่อทรงผนวช ทรงพบศิลาจารึกหลักนี้พร้อมพระแท่นมนังคศิลาบาตร ณ โคกปราสาทร้าง โปรดฯให้นำเข้ากรุงเทพฯ ในขั้นแรกเก็บรักษาไว้ที่วัดราชาธิวาส ต่อมาเมื่อทรงย้ายไปประทับที่วัดบวรนิเวศวิหาร จึงโปรดฯให้ย้ายไปด้วย พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงอ่านศิลาจารึกนี้เป็นพระองค์แรก และหอสมุดวชิรญาณได้จัดพิมพ์เป็นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ.๒๔๖๗
    สาระสำคัญ มีการบอกเล่าพระราชประวัติพ่อขุนรามคำแหงด้วยพระองค์เอง ความอุดมสมบูรณ์และวิถีชีวิตของคนในสมัยนั้น ในจารึกให้ข้อมูลว่าพ่อขุนรามคำแหงทรงประดิษฐ์อักษรไทยขึ้นในปีมหาศักราช ๑๒๐๕ (พ.ศ.๑๘๒๖) ต่อมาปีมหาศักราช ๑๒๑๔ (พ.ศ.๑๘๓๕) พ่อขุนรามคำแหงทรงให้ช่างนำหินทรายแป้งมาทำพระแท่นมนังคศิลาบาตร เพื่อให้พระเถระแสดงธรรมและเป็นที่ประทับว่าราชการและตัดสินคดีความ ทรงแขวนกระดิ่งไว้สำหรับร้องทุกข์ ด้านการพระพุทธศาสนา ทรงอาราธนาพระภิกษุสงฆ์ฝ่ายลังกาวงศ์จากนครศรีธรรมราชมาร่วมกับฝ่ายเถรวาทเดิม ให้มาสั่งสอนอบรมชาวสุโขทัย ในคืนวันเพ็ญเดือนสิบสอง มีงานเผาเทียนเล่นไฟ อันเป็นที่มาของงานประเพณีลอยกระทง ด้านการปกครอง สุโขทัยมีอาณาเขตกว้างขวาง ทิศตะวันออกตั้งแต่สองแคว (พิษณุโลก) ไปถึงเวียงจันทน์ ทิศใต้ตั้งแต่สุพรรณบุรี ราชบุรี เลยนครศรีธรรมราช ไปสุดแผ่นดินจดทะเลมหาสมุทร ทิศตะวันตกเลยเมืองฉอดไปถึงหงสาวดี มีมหาสมุทรเป็นแดน ทิศเหนือถึงแพร่ น่าน ข้ามฝั่งโขงไปถึงหลวงพระบาง
    ศิลาจารึกวัดศรีชุม เรียกว่า ศิลาจารึกหลักที่ ๒ ทำด้วยหินดินดาน เป็นรูปใบเสมา กว้าง ๖๗ เซนติเมตร สูง ๒๗๕ เซนติเมตร หนา ๘ เซนติเมตร จารึกอักษรไทยสุโขทัยทั้ง ๒ ด้าน ประมาณ พ.ศ.๑๘๘๐-๑๙๑๐ นายพลโท พระยาสโมสรสรรพการ เมื่อครั้งเป็นหลวงสโมสรพลการ พบที่อุโมงค์วัดศรีชุม เมืองเก่าสุโขทัย เมื่อ พ.ศ.๒๔๓๐ ปัจจุบันอยู่ที่พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพระนคร
    สาระสำคัญ เป็นการเล่าเรื่องก่อนที่จะเกิดอาณาจักรสุโขทัย สมเด็จพระมหาเถรศรีศรัทธาราชจุฬามุนีศรีรัตนลังกาทีปมหาสามี ท่านเกิดในนครสองแคว (พิษณุโลก) เป็นโอรสพระยาคำแหงมหาราช หลานปู่พ่อขุนนาวนำถุม (พระยาศรีนาวนำถุม) ซึ่งเสวยราชย์ในนครสุโขไทและสรีเสชนาไล (ศรีสัชนาลัย) ทรงตั้งขุนยี่ (อุปราช) ปกครอง โอรสองค์โตชื่อ ขุนผาเมือง ปกครองเมืองราด เมืองลุม เป็นราชบุตรเขยของพระเจ้าชัยวรมันที่แปด และทรงดำรงตำแหน่งยุวราชแห่งศรีโสธรปุระด้วย โอรสอีกองค์ชื่อ พระยาคำแหงพระราม (พระบิดา) ครองนครสองแคว เมื่อสิ้นพ่อขุนนาวนำถุมแล้ว ขอมสบาดโขลนลำพงยึดอำนาจ พ่อขุนบางกลางหาวจึงขึ้นไปเมืองบางยางเพื่อรวมพลกับพ่อขุนผาเมือง พ่อขุนผาเมืองยึดสุโขทัยกลับคืนได้และได้พ่อขุนบางกลางหาวขึ้นครอง
    สมเด็จพระมหาเถรศรีศรัทธาฯ ได้เสด็จไปลังกาทวีป เมื่อกลับมาได้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุพร้อมกิ่งพระศรีมหาโพธิมาประดิษฐานที่นครสุโขทัย บางฉลัง ศรีสัชนาลัย
    ศิลาจารึกนครชุม เรียกว่า จารึกหลักที่ ๓ ทำด้วยหินทรายแป้ง เป็นรูปใบเสมา กว้าง ๔๗ เซนติเมตร สูง ๑๙๓ เซนติเมตร หนา ๖ เซนติเมตร จารึกอักษรไทยสุโขทัย สันนิษฐานว่าสร้างเมื่อปี พ.ศ.๑๙๐๐ สมเด็จฯกรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงพบที่วัดบรมธาตุนครชุม เมืองกำแพงเพชร เมื่อ พ.ศ.๒๔๖๔ ปัจจุบันอยู่ที่หอสมุดวชิรญาณ กองหอสมุดแห่งชาติ กรุงเทพฯ
    สาระสำคัญ  เบื้องต้นบอกให้ทราบว่าพระยาลือไทย โอรสพระยาเลอไทย พระนัดดาพระยารามราช เสวยราชย์ที่เมืองศรีสัชนาลัยสุโขทัย ประมาณปี พ.ศ.๑๘๙๐ ทรงได้พระบรมสารีริกธาตุพร้อมกิ่งพระศรีมหาโพธิจากลังกาทวีปในปี พ.ศ.๑๙๐๐ จึงทรงนำไปประดิษฐานในเมืองนครชุม พระมหาธรรมราชาลิไททรงเชื่อว่าพระพุทธศาสนาจะมีดำรงอยู่ได้ห้าพันปี จึงทรงจารึกข้อความเกี่ยวกับความเชื่อทางพระพุทธศาสนาไว้


            ที่มา: http://www.sukhothai.go.th/history/hist_08.htm

blog

อารยธรรมเมืองสุพรรณบุรี

เกร็ดความรู้วิชาภาษาไทย